Nhìn lại thời điểm giao thoa giữa năm 2025 và 2026, ngành tự động hóa công nghiệp vừa trải qua một năm then chốt chuyển đổi từ “mở rộng điên cuồng” sang “đào sâu hợp lý”. Năm 2025, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu tăng tốc, các điểm kỳ dị công nghệ xuất hiện thường xuyên, và ngành công nghiệp đã phải vật lộn để tìm đường đi trong sự đan xen của “cạnh tranh nội bộ” và “toàn cầu hóa”.

Hướng tới năm 2026, chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của bước nhảy vọt từ “tự động hóa” sang “tự chủ hóa”. Nếu năm 2025 là năm AI bước vào ngành công nghiệp, thì năm 2026 sẽ là năm bùng nổ khi AI định hình lại hệ sinh thái công nghiệp.

Nhìn lại năm 2025: Đột phá về cấu trúc trong trò chơi tổng bằng không

Các từ khóa cho thị trường tự động hóa công nghiệp năm 2025 có thể được tóm tắt là phân hóa và chuyển đổi thông minh. Tạm biệt thời kỳ lợi tức phổ quát trong quá khứ, ngành công nghiệp đã chính thức bước vào vòng loại trực tiếp tập trung vào sức mạnh kỹ thuật cứng và kiểm soát chi phí.

1. Bối cảnh thị trường: Băng và Lửa

Năm 2025, chịu ảnh hưởng của những biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu, thị trường thiết bị tự động hóa chung (như PLC tiêu chuẩn, servo, biến tần) tăng trưởng yếu, các cuộc chiến giá cả lan rộng từ phân khúc thấp cấp đến trung và cao cấp, tiếp tục ép chặt lợi nhuận của ngành.

• Điều chỉnh trong năng lượng mới: Các động cơ tăng trưởng trước đây là thiết bị pin lithium và quang điện, sau khi trải qua tình trạng dư thừa công suất trong hai năm trước, đã bước vào giai đoạn xả hàng tồn kho và cải tổ tàn khốc vào năm 2025, với vốn đầu tư thiết bị giảm mạnh.
• Các cực tăng trưởng mới: Ngược lại, thiết bị đóng gói và thử nghiệm bán dẫn, thiết bị sản xuất hàng không vũ trụ và các linh kiện chính xác cao liên quan đến chuỗi công nghiệp robot hình người đã trở thành những điểm sáng tăng trưởng mới.

2. Triển khai công nghệ: AI đi từ “đám mây” xuống “biên”

Đột phá công nghệ lớn nhất năm 2025 là sự tích hợp sâu rộng giữa AI tạo sinh và điện toán biên (Edge Computing).

• Các mô hình công nghiệp lớn tham chiến: AI công nghiệp không còn chỉ là thuật toán thị giác để kiểm tra chất lượng. Industrial Copilots dựa trên các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đã bắt đầu hỗ trợ các kỹ sư viết mã và gỡ lỗi dây chuyền sản xuất, giảm đáng kể rào cản tích hợp hệ thống.
• Trí tuệ hiện thân (Embodied AI) cho thấy những thành công đầu tiên: Robot hình người bắt đầu thâm nhập với số lượng nhỏ vào các xưởng lắp ráp cuối cùng của ô tô để thử nghiệm thực địa. Mặc dù sản xuất hàng loạt quy mô lớn chưa bắt đầu, nhưng khả năng vận hành linh hoạt của chúng đã cho ngành công nghiệp thấy hy vọng thay thế lao động thủ công phức tạp.

3. Thay đổi chiến lược: Từ “xuất khẩu sản phẩm” sang “xuất khẩu năng lực”

Đối mặt với sự bất ổn địa chính trị, chiến lược “đi ra nước ngoài” của các doanh nghiệp tự động hóa Trung Quốc đã trải qua một sự thay đổi về chất vào năm 2025. Các doanh nghiệp không còn hài lòng với việc chỉ xuất khẩu thiết bị, mà đi theo các khách hàng hạ nguồn (như các công ty ô tô, thiết bị gia dụng) để xây dựng các cơ sở ở nước ngoài tại Mexico, Đông Nam Á, Hungary và những nơi khác, thực hiện nâng cấp mô hình lên “Sản xuất toàn cầu, dịch vụ địa phương”.

Triển vọng năm 2026: Bước vào kỷ nguyên mới của “Sản xuất tự chủ”

Nếu năm 2025 là giai đoạn điều chỉnh, thì năm 2026 sẽ là năm “thay đổi về chất” đối với ngành tự động hóa công nghiệp. Cạnh tranh trong ngành sẽ nâng cấp từ cạnh tranh phần cứng đơn thuần lên cuộc chiến hệ sinh thái kết hợp “mềm và cứng”.

1. Xu hướng Một: Tiến hóa từ “tự động hóa” sang “tự chủ hóa”

Năm 2026, môi trường công nghiệp sẽ không chỉ “tự động thực hiện” các lệnh, mà còn có khả năng “ra quyết định tự chủ”.

• Sự tham gia của AI Agent (Tác nhân thông minh): Kết hợp với các mô hình lớn đa phương thức, thiết bị sẽ có khả năng thích ứng. Ví dụ, khi nguyên liệu thô trên dây chuyền sản xuất có biến động nhỏ, máy sẽ không báo lỗi và dừng lại, mà sẽ tự động điều chỉnh các thông số quy trình để đảm bảo năng suất.
• Tích hợp hoàn toàn IT và OT: Với sự phổ biến của 5G-A (5.5G) và TSN (Mạng nhạy cảm thời gian), các đảo dữ liệu sẽ bị phá vỡ. Kiểm soát thời gian thực và phân tích dữ liệu sẽ đạt được sự đồng bộ hóa cấp mili giây, và các “nhà máy tối” thực sự sẽ bắt đầu lan rộng từ các doanh nghiệp hàng đầu sang các doanh nghiệp vừa.

2. Xu hướng Hai: Chuyển đổi dịch vụ và tái cấu trúc mô hình kinh doanh

Biên lợi nhuận phần cứng giảm sẽ buộc các nhà sản xuất thiết bị phải tìm kiếm các nguồn lợi nhuận mới. Năm 2026, các mô hình RaaS (Robot là Dịch vụ) và EaaS (Thiết bị là Dịch vụ) sẽ trở nên phổ biến hơn.

• Khách hàng sẽ không còn cần phải đầu tư số tiền lớn để mua thiết bị một lần, mà sẽ trả tiền theo sản lượng hoặc thời gian sử dụng. Điều này đòi hỏi các nhà sản xuất thiết bị phải có khả năng vận hành và bảo trì từ xa và bảo trì dự đoán mạnh mẽ, và tỷ trọng doanh thu từ phần mềm và dịch vụ sẽ tăng đáng kể.

3. Xu hướng Ba: Sản xuất thông minh xanh trở thành chỉ số cứng

Với việc thắt chặt các quy định như “Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon” của EU, thiết bị tự động hóa năm 2026 phải có “thuộc tính carbon” của riêng mình.

• Thiết bị không chỉ phải hiệu quả mà còn phải có các chức năng giám sát tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực và theo dõi dấu chân carbon. Động cơ tiết kiệm năng lượng và biến tần có khả năng thu hồi năng lượng sẽ trở thành thiết bị tiêu chuẩn, và khả năng sản xuất xanh sẽ là tấm vé thông hành cho các nhà sản xuất thiết bị tham gia vào chuỗi cung ứng cao cấp.

4. Xu hướng Bốn: Tăng tốc hợp nhất ngành, hiệu ứng Matthew gia tăng

Dưới áp lực kép của việc tăng ngưỡng kỹ thuật (nhu cầu về sức mạnh tính toán AI) và căng thẳng tài chính, năm 2026 sẽ mở ra một làn sóng mua bán và sáp nhập. Các nhà tích hợp hệ thống vừa và nhỏ không có khả năng thuật toán cốt lõi sẽ bị loại bỏ hoặc bị mua lại, và các nguồn lực của ngành sẽ tập trung hơn nữa vào các gã khổng lồ nền tảng sở hữu công nghệ full-stack (điều khiển + truyền động + cảm biến + AI).

Kết luận

Năm 2025, chúng ta đã chứng kiến sự vỡ của bong bóng và sự củng cố của nền tảng; năm 2026, chúng ta sẽ chào đón một kỷ nguyên hoàn toàn mới của sự trỗi dậy trí tuệ.

Đối với những người hành nghề tự động hóa, thiết bị của tương lai không còn là thép lạnh, mà là một đối tác thông minh có khả năng cảm nhận và suy nghĩ. Trong chu kỳ mới, chỉ những doanh nghiệp dám đón nhận AI, đi sâu vào công nghệ quy trình và có tầm nhìn toàn cầu mới có thể vượt qua chu kỳ và đứng trên đầu sóng.